Türkiye'den yurt dışına doğrudan yatırımlar yoluyla sermaye göçü AKP iktidarı döneminde 11 milyar dolara ulaştı.
-Türkiye’den yurt dışına doğrudan yatırımlar yoluyla sermaye göçü AKP iktidarı döneminde 11 milyar dolara ulaştı. 7 yıllık dönemde yerli sermayenin yurtdışındaki yatırımları imalat sanayi ve hizmetler sektöründe yoğunlaştı. Bu dönemde yatırımlar en çok petrol ürünleri, finans, gıda, tekstil, ulaştırma ve depolama gibi sektörlerde gerçekleşti.
-Türk sermayesi yatırım için en çok Avrupa’yı tercih ederken, Avrupa ülkeleri arasında Hollanda ve Malta ön plana çıktı.
-Kriz doğrudan sermaye yatırımlarını 2009’da yüzde 58 oranında geriletirken, sermaye göçünde azalma yüzde 21’le sınırlı kaldı. 2009 yılında Türkiye’ye 7 milyar 597 milyon dolarlık doğrudan yatırım girişi olurken, aynı dönemde Türkiye’den yurtdışına yatırım göçü 2 milyar 58 milyon dolar düzeyinde gerçekleşti.
ANKARA - Türkiye’ye doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının yüzde 58 gerilediği 2009 yılında Türk sermayesinin yurt dışındaki yatırımları yüzde 21 azalarak 2 milyar 604 milyon dolardan 2 milyar 58 milyon dolara indi. Türkiye’den yurt dışına doğrudan yatırımlar yoluyla sermaye göçü AKP iktidarının 2003-2009 yıllarını kapsayan 7 yıllık döneminde 11 milyar dolara ulaştı. Son 7 yıllık dönemde yerli sermayenin yurtdışındaki yatırımları imalat sanayi ve hizmetler sektöründe yoğunlaştı. Bu dönemde yatırımlar en çok petrol ürünleri, finans, gıda, tekstil, ulaştırma ve depolama gibi sektörlerde gerçekleşti. Son 7 yılda Türk sermayesi yatırım için en çok Avrupa’yı tercih ederken, Avrupa ülkeleri arasında Hollanda ve Malta ön plana çıktı. ANKA’nın Merkez Bankası Ödemeler Dengesi verilerinden yaptığı hesaplamalara göre küresel ekonomik kriz nedeniyle doğrudan sermaye yatırımlarının bir önceki yıla göre yüzde 58 oranında gerileyerek 18.3 milyar dolardan 7.6 milyar dolara indiği dönemde, Türkiye’den yurtdışına yapılan sermaye göçünde azalma yüzde 21’le sınırlı kaldı. 2008 yılında Türkiye’den yurtdışına yatırım göçü 2 milyar 604 milyon dolar düzeyindeyken, krizin etkisiyle 2009 yılında 2 milyar 58 milyon dolar düzeyinde sermaye çıkışı görüldü. Kriz yılında sermayenin göç güzergahında Avrupa ülkeleri vardı. 2009 yılında en çok Türk sermayesi çeken ülke 451 milyon dolarla Lüksemburg olurken, onu 279 milyon dolarla Hollanda, 225 milyon dolarla İrlanda izledi. Geçen yıl yurtdışına giden sermayenin 1 milyar 475 milyon doları hizmetler sektörünü, 474 milyon doları imalat sanayi yatırımlarını tercih etti. Sermaye transferinin en yoğun yaşandığı sektör 544 milyon dolarla finans sektörü, 444 milyon dolarla gayrimenkul sektörü, 295 milyon dolarla ulaştırma ve depolama sektörü oldu.
-SERMAYE GÖÇÜ SON 7 YILDA HIZLANDI-
Türk sermayesinin, ekonomik ve siyasi istikrarsızlığın arttığı 2001 krizi öncesi dönemde hızlanan, ancak kriz sonrası uygulamaya konulan programın sağladığı görece iyileşme ve güvenin etkisiyle hız kesen yurt dışına göçü, AKP iktidarında tekrar yükselişe geçti. Türk yatırımcı 2000 yılında 1 milyar 29 milyon dolarlık yatırımı yurtdışına yönlendirirken, 2002 yılında bu rakam 251 milyon dolar, 2003’te 486 milyon dolar, 2004’te 815 milyon dolar düzeyinde gerçekleşti. Türkiye’ye giriş yapan doğrudan sermaye yatırımlarının patladığı 2005'te ise yurtdışına sermaye göçü 1 milyar 65 milyon dolara ulaştı. Böylece yurt dışında doğrudan yatırım tutarı 2000 yılında ulaştığı 1 milyar 29 milyon dolarlık düzeyini, dört yıl aradan sonra 2005’te 1 milyar 65 dolarla aştı. Söz konusu tutar 2006 yılında 1 milyar 677 milyon dolar, 2007 yılında 2 milyar 275 milyon dolar, 2008 yılında 2 milyar 604 milyon dolar ve 2009 yılında ise 2 milyar 58 milyon dolar olarak gerçekleşti. Böylece 2002 başından 2009 sonuna kadar olan dönemde Türklerin yurt dışındaki toplam doğrudan yatırımları 10 milyar 980 milyon dolara ulaştı.
-EN FAZLA YATIRIM İMALAT SANAYİNE-
Son 7 yılda Türk sermayesinin yurtdışında yaptığı yatırımlar ana sektörler itibariyle incelendiğinde 5 milyar 786 milyon dolarının imalat sanayi yatırımlarına, 5 milyar 40 milyon dolarının ise hizmetler sektörü yatırımlarına yöneldiği belirlendi. Anılan dönemde yurt dışında 95 milyon dolarlık madencilik, 44 milyon dolarlık elektrik gaz ve su sektörü, 15 milyon dolarlık da tarım yatırımı yapıldı. Böylece son 7 yılda göç eden sermayenin yüzde 52.7’si imalat sanayi yatırımlarını, yüzde 45.9’u hizmetler sektörünü, yüzde 0.9’u madencilik sektörünü, yüzde 0.4’ü elektrik gaz ve su sektörünü, yüzde 0.1’i tarım sektörünü tercih etti. İmalat sanayi yatırımları için yurtdışına çıkan yerli sermayenin öncelikli tercihi petrol ürünleri, finans, gıda, tekstil, ulaştırma ve depolama gibi sektörleri oldu. Türk girişimcilerin, 2003 başından 2009 sonuna kadar olan dönemde yurt dışında yaptıkları toplam doğrudan yatırım tutarında en büyük payı 2 milyar 510 milyon dolarla kok kömürü, rafine petrol ürünleri ve nükleer yakıt üretimi alt sektörü aldı. Bu sektörü 2 milyar 298 milyon dolarla finansal aracılık izlerken, gıda, içecek ve tütün sektörü 1 milyar 204 milyon dolar, ulaştırma, depolama, haberleşme 1 milyar 354 milyon, tekstil ve tekstil ürünleri 824 milyon dolarla en çok yatırım yapılan sektörler arasında yer aldı.
-EN ÇOK YATIRIM HOLLANDA VE MALTA’YA-
Türk sermayesinin 2003-2009 döneminde yurt dışında yaptığı 10 milyar 980 milyon dolarlık yatırımın 6 milyar 633 milyon dolarla yarıdan fazlası Avrupa ülkelerinde gerçekleştirildi. Hollanda 1 milyar 797 milyon dolarla Türk sermayesinin bu dönemde en çok doğrudan yatırım yaptığı ülke oldu. Buna göre söz konusu dönemdeki yatırımların yüzde 16’si bu ülkeye yapıldı. Yatırım tutarında Hollanda'yı 1 milyar 77 milyon dolarla Malta izledi. Vergi ve diğer alanlardaki çeşitli avantajları nedeniyle tercih edilen Avrupa'nın bu mini ülkesi, anılan dönemde Türklerin toplam yatırımlarından yüzde 10 pay aldı. Türkiye'nin en büyük dış ticaret partneri olan Almanya ise 1 milyar 10 milyon dolarla Türk sermayesinin en fazla yatırım yaptığı üçüncü ülke oldu. Bu ülkeleri 528 milyon dolarla Lüksemburg, 239 milyon dolarla Belçika, 235 milyon dolarla İrlanda, 210 milyon dolarla İngiltere, 159 milyon dolarla İtalya, 112 milyon dolarla Romanya izledi. Türk sermayesi bu dönemde Avrupa ülkelerinden ayrıca Avusturya, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, İspanya, Polonya, İsveç, Macaristan, Slovenya ve Yunanistan’da da düşük tutarlarda da olsa doğrudan yatırımlar gerçekleştirdi.
-ORTADOĞU ÜLKELERİNE 2.8 MİLYAR TL SERMAYE GÖÇ ETTİ-
Türk sermayesi, anılan dönemde yakın ve Ortadoğu ülkelerine 2 milyar 789 milyon dolarlık yatırım yaptı. Asya ülkelerine toplam yatırım 3 milyar 85 milyon dolar olurken, Amerika kıtasına 866 milyon, Afrika kıtasına 358 milyon, Avustralya’ya 30 milyon dolarlık yatırım gerçekleştirdi.
Sermaye göçü (Milyon dolar)
2001 1.029
2002 251
2003 486
2004 815
2005 1.065
2006 1.677
2007 2.275
2008 2.604
2009 2.058
2003-2009 10.980
Türklerin yurt dışı yatırımlarının sektörel dağılımı (Milyon dolar)
Kategori
